naar de kerk op Curaçao

Aad en Ester gingen op Curaçao gewoonlijk naar de Fortkerk, van de Verenigde Protestantse Gemeente van Curaçao. Hierboven zie je er een plaatje van. Meer informatie vind je op de volgende site: de Fortkerk. Aad schrijft over de kerken die hij en Ester op Curaçao bezochten: "In Willemstad zijn 3 Protestantse Kerken van de Verenigde Protestantse Gemeente (VPG). We bezochten ze allemaal. De Ebenezer kerk had veel en actieve leden. De diensten waren in het Engels; de leden kwamen hoofdzakelijk uit het Caraibisch gebied en minder van Curaçao zelf.
Voordat de Fort kerk eind 1991 werd geopend gingen we vaak naar de Emma kerk. De toenmalige predikant Ds Slusler behandelde toen de 10 geboden. Iedere week een. Dit was indrukwekkend zoals zijn uitleg was. Later vertrok hij naar Israel. Inmiddels is hij in Holland; iemand vertelde mij in Wassenaar???
Toen de restauratie van de Fort kerk klaar was, zijn we daar gaan kijken en waren getroffen door de sfeer, die dit kerkje uitstraalde en zijn daar gebleven tot we terugkeerden naar Holland. De toenmalige predikant Ds H Gilhuis gaf aan een beroep gekregen te hebben in Rockanje en dat hij dat beroep had aangenomen. Toen hij daar werd geinstalleerd zijn we erheen geweest. Hij was in veel landen geweest; er waren dan ook veel genodigden van over de hele wereld."

naar de kerk in Massapequa

Op Long Island waren Aad en Ester lid van de Dutch Reformed Church te Massapequa, waar Aad ook belijdenis van zijn geloof heeft afgelegd. Ester deed actief mee met sommige dingen in de kerk. Omdat deze kerk niet dichtbij was en zij al heel lang geen auto meer had gereden, heeft Ester met angst en beven een opfriscursus autorijles gedaan. Zij reed daarna steeds grotere stukken van huis.
Ester schrijft zelf over haar betrokkenheid bij deze kerk: "Tegen het voorjaar hield de kerk meestal een soort kledingverkoop voor mensen, die het niet al te breed hadden. Goede kleding die verzameld werd en verkocht tegen lage prijzen. Ik werkte daaraan mee: alles moest geprijsd en opgehangen worden aan lange rekken. De ruimte achter de kerk, die voor koffie na de dienst gebruikt werd, diende als verkoopruimte. Er kwamen altijd veel mensen op af.
Verder hielp ik mee aan allelei evenementen, die georganiseerd werden."

naar de kerk in Singapore

De koopvaardij predikant in Singapore heette Ds I.Bromet. In het zeemanshuis hield hij eens per maand een nederlandse dienst, waarbij ook zeevarenden waren betrokken als er een Nederlands schip in de haven lag, of eigenlijk op ree. De meeste grote schepen lagen buitengaats. De bemanning werd met tenders aan land gebracht.

Aad en Ester gingen gewoonlijk naar de (Engelstalige) "Orchard road Presbyterian Church", en als de kinderen er waren, gingen die vaak met ze mee naar de kerk. Aad schrijft: "Wat ik me kan herinneren is dat de kerk altijd bom en bomvol was, met veel jonge Chinese mensen die actief met de kerk bezig waren. Zelf was ik dat niet: ik was meer bezig met m'n werk voor de CIAS, wat zeer zwaar was, om in korte tijd veel tot stand te brengen.
De kerk was niet ver van ons huis, en wij voelden ons er thuis. Destijds heb ik daar een boekje gekocht, getiteld "A history of the Presbyterian Church in Singapore". Op blz 153 lees ik de opdracht: "to the glory of God and to the memory of Herbert Alfred Leslie Orchard (overleden op 1 november 1938)". Dus denk ik dat de Orchard road naar deze Elder van de kerk is vernoemd. Deze straat is een van de meest bekende in Singapore, met oa vlak bij de kerk de Raffles Tower en de meest indrukwekkende skyline."

Kijk voor site van deze kerk op de volgende link. Op de foto zie je deze kerk staan (de foto is wel oud: uit 1956). Klik op de foto om er een grotere versie van te bekijken.

naar de kerk in Bangkok

Aad en Ester waren in Bankok met hun gezin lid van "the International Church of Bangkok". In deze kerk lieten zij ook hun kinderen dopen. Elsbeth en Annja werden in het gebouw op de volgende twee foto's en de tekening gedoopt. Op het gebouw stond een bord met het volgende opschrift: The Fourth Thai Church, Srivieng Road, One Block from Rama Hotel, Off Surisak, Bangkok. Klik op de plaatjes om er een grotere versie van te bekijken.

Toen Joep gedoopt werd, kerkte de gemeente inmiddels in een ander gebouw, de Wattana Church, 67 soi 19, Sukhumvit, Bangkok. Hieronder zie je een flyer van 31 mei 1970, met daarop een tekening van het kerkgebouw. Daarnaast een recente foto van dit gebouw. Klik op het plaatje om er een grotere versie van te bekijken.

Aad schrijft hierover: "Nadat we in Bangkok waren aangekomen, duurde het even voordat we een auto hadden, dat ik een rijbewijs haalde en dat Ester was gearriveerd. Daarna was de the International church of Bangkok snel gevonden. Het was wennen omdat de diensten om 8 uur begonnen en we al om 7 uur op pad moesten. De diensten waren goed te volgen. Het gezangenboek; het hymnboek heeft veel mooie liederen met vlotte melodieën. Dit boek wordt gebruikt in alle Engelse kerken die wij bezochten t.w. Bangkok, Singapore en de U.S.A. Het was de enige Engelstalige kerk in Bangkok. (de Rooms Katholieken en Seventh day Adventists niet meegerekend). Het kerkgebouw in de Srivieng Rd werd gehuurd van de Fourth Thai Kerk. Na de dienst was daar de dienst van de Fourth Thai Kerk zelf. Toen het ledenbestand groeide, werd er uitgeweken naar de Wattana Church; dit was een zendingskerk met een school erbij. Het geheel was zeer groot van opzet. Het bevatte een basisschool en middelbare school. De voertaal was Siamees met Engels als tweede taal. Wij waren er nagenoeg alke zondag en de kinderen gingen op den duur naar de zondagsschool. Er was een koor, dat jaarlijks de Messiah opvoerde. Het koor had veel succes en trad ook meerdere malen op. Met Pasen was er altijd een sunrise service in de tuinen op het compound. Dit was ook het geval toen we nog in de F.T.K. kerkten, maar dan werd die service midden in Bangkok in het Lumpinipark gehouden. Ook de diensten in de Wattana Kerk begonnen vroeg. De Siamese dienst kwam daar weer vlak achter. Gezien ons werk en de afstand tussen Plaswijck en de stad werden activiteiten tot de zondag beperkt.Er werd regelmatig gezamenlijk ontbeten na de dienst. Dat werd dan door verschillende leden verzorgd. Wij hebben dat ook een keer gedaan."

Ester was eerst gereformeerd

Ester was van huis uit Gereformeerd. Het gezin van haar ouders kerkte in de Buurtkerk in Noordwijk aan zee. Ester's vader ging 's ochtends met de kinderen naar de kerk. Haar moeder ging meestal 's avonds om vijf uur. Vader ging dan samen met de kinderen pelpinda's eten. 's Zondags was de dag dat hij uit de Bijbel las. Moeder deed dat de rest van de week. Als vader uit de Bijbel ging lezen wilde Truus altijd naar de wc. Vader werd dan boos en riep: "Dan doe je er maar een kurk in!" Vader sprak de letter "h" meestal niet uit waar dat wel moest, terwijl hij hem soms op de verkeerde plaatsen wel uitsprak. Aan tafel leidde dit soms tot hilarische momenten wanneer hij las over de "hengelen in de emelen".

Tijdens een zondagse kerkdienst op 21 september 1947 zat Ester naast haar oma Hester Plug in de kerkbank. Haar oma kreeg toen een beroerte. Ze moest de kerk worden uitgedragen, en heeft daarna nog een een halve dag in coma gelegen voordat ze overleed. Rond het overlijden van Hester Plug (zijn moeder) is er waarschijnlijk iets gebeurd waardoor Ester's vader niet meer naar de kerk ging. Ester's moeder bleef wel gaan met de kinderen. Ester en Truus zijn toen een tijdje zondagschooljuf geweest. Op de foto zie je Ester tijdens een uitje van die zondagschoolklas. Allemaal op de fiets naar Aerdenhout of daar in de buurt. Er was daar een soort park. Het moet tussen 1950 en 1954 geweest zijn.

In diezelfde kerk heeft Ester belijdenis van haar geloof afgelegd, op 18 mei 1952. Op de foto zie je de kaart die Ester kreeg ter gelegenheid hiervan, ondertekend door de plaatselijke predikant, ds Bouma. Ester schrijft over ds Bouma en over de verkeringstijd met Aad:

"Ds Bouma was een othodoxe dominee. Dat was eigenlijk niets voor mij. Maar ik ging wel bijna elke zondag naar zijn dienst. Een alternatief was er eigenlijk niet en ik was ook geen dominee-loper. Wel was Ds Bouma goed in catechesatie. Daar heb veel geleerd van zijn bijbeluitleg.
Wij kregen verkering op Goede Vrijdag 1954. De zondagen brachten we (Aad en Ester dus) door met koffie bezoek na de kerk aan de wederzijdse ouders en 's middags wandelen als het goed weer was. En anders in Rijnburg of Noordwijk praten en lezen en spelletjes doen. Soms op bezoek bij kennissen.

Wij zijn niet in de Buurtkerk getrouwd, maar in de Hervormde Kerk aan zee. Dat was nou juist wat de ellende gaf met Aads ouders. Zij waren fel tegen de Gereformeerde kerk. Maar toen ik aan Ds Bouma vroeg, of ik in mijn eigen kerk kon trouwen en dan Hervormd worden, zei hij: "Dat kan niet, Ester, want dan moet je je kinderen GEREFORMEERD opvoeden." Dus zijn we toen in de Hervormde kerk getrouwd. Mijn ouders lieten het aan mij over; zij bemoeiden er zich niet mee."

Meer over de huwelijksdienst vind je in het stukje over de huwelijksdienst.

dopen Elsbeth, Annja en Joep

Aad en Ester waren in Bankok lid van de International Church of Bangkok, waar zij ook hun kinderen lieten dopen. Op de eerste foto zie je de doop van Elsbeth, op 11 januari 1959. De predikant is ds Tucker. Op de tweede foto zie je de doop van Annja, 23 oktober 1960. De predikant is ds Douglas Vernon. Op de derde foto zie je Joep in doopjurk samen op de foto met de rest van het gezin. Joep is in augustus 1963 in de Wattana Church, 67 soi 19, Sukhumvit, Bangkok gedoopt door Ds. D.Taylor Potter. Er is tijdens die dienst geen foto gemaakt. Het was in beide kerken in Bangkok niet de gewoonte dat er tijdens dedoopplechtigheid foto's gemaakt werden, maar er was begrip voor het thuisfront, dus maakte men foto's na de dienst. Dat was bv op Curacao in de" Fortkerk" wel anders veel familie die met camera's stonden te fotograferen. Dit ontlokte een predikant de volgende opmerking: "Het valt mij op dat er wel foto opnamen gemaakt worden, maar geen audio opnamen." Helaas is de exacte doopdatum van Joep niet teruggevonden.

de trouwdienst

De kerkelijke bevestiging van het huwelijk van Etser en Aad vond plaats in de kapel van de "kerk aan zee", de zgn visserskerk in de Hoofdstraat van Noordwijk aan zee. Links zie je hoe deze kerk er in 1948 uit zag, en rechts na de restauratie in 2007. Klik op een foto om een grotere versie te bekijken.
Op de middelste foto zie je Ester en Aad achter ds Goslinga aanlopen bij het begin van de dienst. Ds Goslinga kwam uit Rijnsburg en was Nederlands Hervormd.
Organist tijdens de huwelijksdienst van Aad en Ester was de bekende Jac Plug. Naar de liturgie wordt nog gezocht.
Het echtpaar kreeg een Engelse Bijbel aangeboden. Ester schrijft over deze dienst nog: "We zijn eigenlijk hals over kop getrouwd, met dispensatie omdat de tijd van drie weken niet gehaald kon worden tussen aanvraag en trouwdag." De Engelse Bijbel en de korte tijd hielden natuurlijk verband met hun aanstaande vertrek naar het buitenland.

Ester schrijft over deze dienst verder nog: "Ik wilde in de Buurtkerk trouwen met mijn eigen dominee (Ds Bouma), maar deze zei dat het alleen mogelijk was als we onze kinderen gereformeerd zouden opvoeden. En dan te bedenken dat we jaren in het buitenland hebben gewoond, waar noch hervormd noch gereformeerd bestond."

Ester was van huis uit Gereformeerd, en Aad was Nederlands Hervormd. Na hun huwelijk werden zij lid van de Hervormde kerk van Noordwijk. Aad's ouders vonden het toen heel belangrijk dat het stel Hervormd werd.